Trang nhất » Tin tức - Sự kiện » Tài nguyên nước

Đồng bằng sông Cửu Long: Cứu hạn bằng cách nào

Thứ hai - 12/06/2017 11:02
Cà Mau là một trong những tỉnh chịu thiệt hại nặng nề nhất do hạn hán, xâm nhập mặn tại vùng ĐBSCL.

Cà Mau là một trong những tỉnh chịu thiệt hại nặng nề nhất do hạn hán, xâm nhập mặn tại vùng ĐBSCL.

Trong khi miền Bắc nắng như “đổ lửa” kỷ lục trong những ngày vừa qua thì vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cũng đang oằn mình vì hạn hán.

Với tiềm năng năng lượng to lớn lên đến 53.000MW cho dòng chính và 35.000MW trên dòng phụ, cuộc chạy đua làm thủy điện trên sông MeKong đã và đang diễn ra quyết liệt, bất chấp sự phản ứng của người dân và các quốc gia hạ nguồn lưu vực.


Cà Mau là một trong những tỉnh chịu thiệt hại nặng nề nhất do hạn hán, xâm nhập mặn tại vùng ĐBSCL.


Bà Maureen Harris, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á- Tổ chức sông ngòi Quốc tế cho biết: Từ năm 1990, Trung Quốc đã bắt đầu lên kế hoạch xây 7 đập thủy điện trên thượng nguồn, về phía hạ lưu Thái Lan, Lào, Campuchia cũng lên kế hoạch xây dựng 12 đập.


Hiện nay, Trung Quốc đã xây dựng 6 (trong kế hoạch phát triển18 đập thủy điện đến 2020), hồ chứa giữ 30 tỷ khối nước (chiếm hơn 60%) ở thượng nguồn. Lào cũng thực hiện 2 đập. Nếu các quốc gia hạ lưu vực triển khai hết 12 đập thủy điện dự kiến thì nguy cơ ĐBSCL thiếu nước ngọt, nước mặn sẽ xâm nhập sâu hơn đe dọa đến sinh kế hàng triệu hộ dân nơi đây.


TS Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Cần Thơ cũng bày tỏ lo ngại: kết quả nghiên cứu tác động công trình thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông đã gây những tác động ngắn hạn và khá nghiêm trọng, làm suy giảm dòng chảy trong mùa khô, dẫn đến xâm nhập mặn xâm thực sâu hơn, sản lượng thủy sản sẽ mất 50%, lượng phù sa mất đi 70% ở ĐBSCL. Thiếu phù sa bồi đấp và nạn khai thác tài nguyên dưới lòng sông quá mức ước tính mỗi năm khu vực ĐBSCL mất đi khoảng 500 ha đất ven biển, ven sông.


Đồng bằng Sông Cửu Long chỉ chiếm 12% diện tích, nhưng đã đóng góp 50% sản lượng lúa, 90% sản lượng gạo xuất khẩu; 65% sản lượng thủy sản, 70% sản lượng trái cây cho quốc gia.


Đồng tình, TS Dương Văn Ni, Khoa môi trường Đại học Cần Thơ đưa ra cảnh báo, với thực tế nhiều quốc gia đầu nguồn đắp đập ngang sông Mê Kông giữ nước để phục vụ sản xuất và làm thủy điện làm mực nước trên sông cạn kiệt kết hợp với diễn biến của hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sự sử dụng nước chưa hợp lý, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp xả thải gây ô nhiễm... nguồn nước trên sông MeKong đang bị xâm hại nghiêm trọng.


Theo ông Nguyễn Việt Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm con người và Thiên nhiên: Sông Mê Kông- một con sông có trữ lượng nước ngọt khổng lồ đi qua 6 quốc gia trong khu vực nhưng chưa có tiếng nói đầy đủ của 6 quốc gia.


Từ năm 1957, Ủy hội Mê Kông ra đời với tên gọi Ủy ban sông Mê Kông (MRC) nhằm thúc đẩy, phối hợp quản lý và phát triển tài nguyên nước cũng như tài nguyên có liên quan một cách bền vững vì lợi ích chung của các quốc gia và an sinh của cộng đồng bằng cách triển khai thực hiện những hoạt động và chương trình chiến lược, cung cấp thông tin khoa học và cố vấn chính sách.


Thế nhưng, đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, MRC vẫn chỉ có 4 thành viên lúc mới sáng lập là: Việt Nam, Thái Lan, Lào và Campuchia, còn lại hai quốc gia có chung dòng Mê Kông là Trung Quốc và Myanmar thì vẫn đứng ngoài tổ chức này.

 

Nghiên cứu của các nhà khoa học cũng cho thấy, ĐBSCL nằm ở thế bị động vì 90% lượng nước sông Mekong có là vào mùa mưa, mùa khô chỉ chiếm 10%, đây là nguyên nhân xuất hiện xâm nhập mặn hằng năm. Do đó, nếu Trung Quốc giữ nước trong các hồ chứa thượng nguồn vào mùa khô hoặc chỉ xả theo mục đích của họ thì vựa lúa lớn nhất Việt Nam sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng.


Trước những thách thức về nguồn nước ở thượng nguồn sông Mekong, các chuyên gia cho rằng đã đến lúc Việt Nam phải tự chủ động tìm lại nguồn nước để “cứu” ĐBSCL, vốn nhiều sông nước và từng có hai vùng trũng chứa nước khổng lồ lên tới 11 tỷ mét khối.


Theo ông Tuấn, hai trong ba túi nước đóng vai trò cốt yếu cho nhu cầu sản xuất của người dân ĐBSCL là Đồng Tháp Mười (700.000ha) và Tứ giác Long Xuyên (590.000ha). Tuy nhiên, do duy trì hệ thống đê bao khép kín quá lâu nên nguồn nước từ thượng nguồn đổ về hàng năm đã bị từ chối.


“Việc xây dựng hệ thống đê bao để phát triển 3 vụ lúa/năm với mục đích gia tăng lúa gạo đã làm mất đi không gian chứa nước tại các vùng trũng. Chưa kể, có thời gian mình coi lũ là thiên tai, nên nhiều địa phương đã cố làm cống để đẩy nước ra biển, khiến nguồn nước ngọt dần bị suy kiệt, tạo điều kiện cho mặn lấn sâu hơn”, ông Tuấn chia sẻ..
 

Tác giả bài viết: Phú Khởi

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
áo khoác nữ Hàn Quốc vay dep thiết kế bộ nhận diện thương hiệu lò hơi nồi hơi rèm cửa giá rẻ Dong phuc nhom san panel Máy làm đá viên công nghiệp Máy sản xuất đá viên Máy xay đá may lam da vien cáp nhôm bọc xlpe